Italjet – historia marki i najważniejsze modele. Wyjątkowe skutery z Motor Valley

Italjet to producent, który nigdy nie chciał być największy ani najtańszy. Od zawsze interesowało go coś zupełnie innego – tworzenie maszyn bezkompromisowych, odważnych technologicznie oraz inżynieryjnie i radykalnych wizualnie. Skuterów, których nie da się pomylić z żadnymi innymi. Choć marka cały czas istnieje, to nie słychać o niej zbyt głośno, ale warto poznać wyjątkowe skutery z Motor Valley.

Początki marki Italjet – wizja Leopoldo Tartarini

Historia Italjeta rozpoczyna się w 1959 roku w San Lazzaro di Savena, niewielkim mieście położonym niedaleko Bolonii. To właśnie ten region od dekad stanowi jedno z najważniejszych centrów włoskiego przemysłu motocyklowego. W sąsiedztwie działały Ducati, Moto Morini czy późniejsza Bimota, a atmosfera technicznej pasji była tam obecna na każdym kroku.

Założycielem marki był Leopoldo Tartarini – były zawodnik wyścigowy i jeden z pierwszych testerów motocykli Ducati. W latach pięćdziesiątych zasłynął on legendarną podróżą dookoła świata, którą odbył na niewielkim motocyklu. Setki tysięcy kilometrów przejechanych po drogach o bardzo różnej jakości ukształtowały jego sposób myślenia o jednośladach. Tartarini doskonale wiedział, co w motocyklu działa, a co zawodzi w codziennym użytkowaniu.

Po poważnym wypadku, który zakończył jego karierę sportową, postanowił zająć się projektowaniem i produkcją własnych maszyn. Od początku przyświecała mu jasna idea – motocykle mają być lekkie, proste mechanicznie, ale dopracowane konstrukcyjnie. Tak narodziła się marka Italjet.

Lata 60. – pierwsze motocykle

W początkowym okresie działalności Italjet koncentrował się na lekkich motocyklach o pojemnościach od 50 do 125 cm3. Wykorzystywano głównie dwusuwowe silniki Minarelli oraz Franco Morini, montowane w klasycznych stalowych ramach rurowych. Konstrukcje wyróżniały się niską masą własną, prostotą oraz wyraźnie sportowym charakterem.
Już wtedy marka zaczęła intensywnie eksportować swoje motocykle poza Włochy. Italjet trafiał między innymi do Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii oraz Stanów Zjednoczonych. Jak na niewielkiego producenta był to wynik imponujący i potwierdzający, że filozofia Tartarini trafiała do klientów.

Leopoldo Tartani siedzący na motocyklu Italjet rozmawia z Giacomo Agostinim

Lata 70. – odważne eksperymenty

W kolejnej dekadzie Italjet coraz śmielej eksperymentował z formą. Oprócz klasycznych motocykli w ofercie pojawiły się lekkie enduro, maszyny rekreacyjne, pojazdy szkoleniowe oraz konstrukcje, które trudno było jednoznacznie sklasyfikować.
Najbardziej niezwykłym modelem tego okresu był Pack 2, znany również jako Pack A Way. Był to motocykl wyposażony w składaną ramę z centralnym zawiasem, dzięki której pojazd można było złożyć niemal do rozmiaru dużej walizki. Po złożeniu bez problemu mieścił się w bagażniku samochodu lub w niewielkim schowku.

Pack 2 ważył około pięćdziesięciu kilogramów i napędzany był dwusuwowymi silnikami o pojemnościach od 49 do 75 cm³. Zastosowano w nim niewielkie koła o średnicy od ośmiu do dziesięciu cali. Dziś model ten uznawany jest za jedną z pierwszych seryjnych prób stworzenia motocykla w pełni podporządkowanego idei mobilności.

Italjet Pack 2 – fot. Mecum Auctions

Lata 80. – początek przygody ze skuterami

Wraz z nadejściem lat 80. Italjet wszedł w dynamicznie rozwijający się segment skuterów. Zrobił to jednak w oryginalny sposób, unikając kopiowania japońskich wzorców.

Model Tiffany był nowoczesnym skuterem miejskim, który wyróżniał się sztywniejszą ramą rurową, większymi kołami i wyraźnie motocyklową pozycją za kierownicą. Oferowany był w wersjach 50, 80 oraz 125 cm³ i szybko stał się jednym z najlepiej sprzedających się modeli w historii marki.

Jeszcze większe znaczenie miał jednak model Formula. Był to skuter zaprojektowany według zasad projektowych stosowanych dla motocykli sportowych, a więc z krótszym rozstawem osi, agresywną geometrią i znacznie lepszym prowadzeniem niż konkurencja. Formula występowała z silnikami od 50 do 150 cm3 i to właśnie ona stała się bezpośrednim protoplastą najbardziej kultowego pojazdu Italjeta.

Italjet Dragster – skuter, który złamał wszystkie schematy

W 1995 roku Italjet zaprezentował model, który na zawsze zmienił sposób postrzegania skuterów. Dragster nie przypominał niczego, co wcześniej pojawiło się na rynku. Pierwsza generacja otrzymała stalową ramę kratownicową, inspirowaną motocyklami sportowymi Ducati. Z przodu zastosowano wahaczowe zawieszenie typu hub-center steering, całkowicie rezygnując z klasycznego widelca teleskopowego. Układ ten ograniczał nurkowanie podczas hamowania i zapewniał wyjątkową stabilność przy dużych prędkościach.

Dragster był oferowany w wersjach z silnikami o pojemności 50, 125 oraz 180 cm3. Topowa odmiana z silnikiem Rotax generowała moc około 20 KM, osiągała prędkość maksymalną w granicach 130 km/h i ważyła niewiele ponad 110 kilogramów. Był to jeden z najszybszych i najbardziej bezkompromisowych skuterów swoich czasów.

Kryzys i zniknięcie marki

Bycie ekscentrycznym i chęć wyróżnienia się mają swoją cenę. Na początku XXI wieku sytuacja finansowa Italjet zaczęła się pogarszać. Wysokie koszty produkcji we Włoszech, brak wsparcia dużego koncernu oraz rosnąca konkurencja tanich producentów azjatyckich doprowadziły do stopniowej utraty płynności finansowej. Około 2010 roku marka praktycznie zniknęła z rynku.

Drugie życie Italjet

Swój powrót marka zawdzięcza Massimo Tartariniemu, synowi Leopoldo. To on postanowił przywrócić markę, zachowując jej charakter, ale dostosowując konstrukcje do współczesnych norm i oczekiwań rynku.

Symbolem powrotu stał się nowy Dragster, zaprezentowany w 2020 roku. Współczesna generacja dostępna jest w wersjach 125, 200, 459 i 700 cm3, oferując silniki chłodzone cieczą o dużej mocy. Skuter zachował wahaczowe zawieszenie przednie i ramę kratownicową, a do tego dodano wysokiej klasy hamulce Brembo oraz nowoczesną elektronikę.

Najnowszym rozdziałem w historii marki jest model Roadster, który stanowi próbę przeniesienia filozofii Italjeta do bardziej uniwersalnej formy.

Italjet Roadster 400

Roadster 400 wykorzystuje jednocylindrowy silnik o pojemności 400 cm3, generujący moc ponad 40 KM. Jednostka ta zapewnia osiągi wyraźnie przewyższające typowe skutery klasy średniej, jednocześnie oferując spokojniejszą charakterystykę niż Dragster.

W przeciwieństwie do modeli z rodziny Dragster, Roadster stawia na bardziej klasyczną stylistykę, wygodniejszą pozycję za kierownicą i większą funkcjonalność w codziennym użytkowaniu. Zachowano jednak wysokiej klasy komponenty podwozia, nowoczesną elektronikę oraz wyraźnie sportowy charakter. Roadster 400 jest propozycją dla kierowców, którzy chcą osiągów i jakości Italjeta, ale w mniej radykalnej, bardziej uniwersalnej odsłonie.

Italjet Dragster 459 – nowy rozdział w historii modelu

Sercem Dragstera 459 jest jednocylindrowy silnik o pojemności 459 cm3, chłodzony cieczą i wyposażony w elektroniczny wtrysk paliwa. Jednostka generuje moc około 43 KM i ponad 43 Nm momentu obrotowego, co czyni go jednym z najmocniejszych jednocylindrowych skuterów sportowych na rynku.

Napęd przenoszony jest za pomocą przekładni CVT, jednak charakterystyka pracy silnika oraz osiągi sprawiają, że Dragster 459 potrafi zawstydzić niektóre motocykle. Przyspieszenie do 100 km/h zajmuje około 5 sekund, a prędkość maksymalna przekracza 160 km/h.

Konstrukcja pozostaje wierna DNA modelu. Zastosowano stalową ramę kratownicową, aluminiowy wahacz oraz charakterystyczne przednie zawieszenie wahaczowe typu hub-center steering z centralnym amortyzatorem. Układ hamulcowy oparto na komponentach Brembo z radialnymi zaciskami, a całość uzupełnia nowoczesna elektronika i pełne oświetlenie LED.

Italjet Dragster 700 Twin – tylko dla odważnych

Jeszcze dalej poszedł Dragster 700 Twin, będący najbardziej bezkompromisowym projektem w dziejach marki. Zastosowano w nim dwucylindrowy silnik o pojemności 692 cm3, generujący moc około 68–70 KM. To wartości, które jeszcze kilka lat temu były całkowicie nieosiągalne w świecie skuterów. Przyspieszenie i elastyczność stawiają Dragstera 700 Twin w jednym szeregu z motocyklami klasy średniej, a nie z tradycyjnymi maxiskuterami.

Model ten zachowuje pełną tożsamość Dragstera – ramę kratownicową, wahaczowe zawieszenie przednie, sportową pozycję oraz minimalistyczne nadwozie. W praktyce jest to hybryda skutera i motocykla, zaprojektowana z myślą o czystych emocjach, a nie uniwersalności. Dragster 700 Twin pełni rolę technologicznego manifestu marki i pokazuje, że Italjet nie zamierza zatrzymywać się na granicach narzucanych przez segment rynku. Testerzy chwalą go za jego dzikość i właściwości jezdne.

Podsumowanie

Marka Italjet to kolejny przykład tego, że nikt nie produkuje tak emocjonujących i ciekawych sprzętów jak Włosi. To prawdziwa perełka, która prawie została zapomniana, leżąc na dnie szuflady. Na szczęście zamiast jednego z chińskich koncernów sięgnął po nią syn założyciela i dzięki temu te wyjątkowe skutery są projektowane i produkowane we Włoszech. Trudno powiedzieć, jak wygląda kwestia zakupu skuterów Italjet w Polsce. Przeprowadzając research, udało mi się trafić na informacje o różnych importerach i dystrybutorach, ale większość z nich jest nieaktualna.